مستند «فرزندان من کجاست» در فستیوال سینمایی اروپا به نمایش درآمد؛ روایت مادر افغانستانی که در اسناد رسمی «مرده» اعلام شده است

مستند دو قسمتی «فرزندان من کجاست» به نویسندگی و روایت خدیجه امین، خبرنگار افغانستانی مقیم اسپانیا، در فستیوال سینمایی اروپا در شهر سیویا به نمایش گذاشته شد. این مستند که نتیجه بیش از سه سال تحقیق و ثبت میدانی است، یکی از موارد کم سابقه نقض حقوق زنان پناهنده را مستند کرده، و توجه ویژه‌ای به مشکلات حقوقی پیچیده‌ای که زنان افغانستان در خارج از کشور با آن مواجه هستند، جلب می‌کند.

«فرزندان من کجاست» روایت داستان یک زن افغانستانی، است که پس از سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ و پیگیری وضعیت پناهندگی به اسپانیا پناه برده است. این زن که سه فرزند دارد، در اسناد رسمی به‌طور عمدی «مرده» اعلام شده است، که منجر به از دست دادن هویت قانونی و حقوق مادری‌اش شده است. به گفته خدیجه امین، نویسنده و راوی مستند، شوهرش، کودکان را به افغانستان منتقل کرده، و نزدیک به یک سال است که مانع هرگونه تماس میان او و فرزندانش شده است.

مستند، روند پیچیده پیگیری‌های حقوقی این مادر افغان را که در تلاش است تا هویت قانونی خود را بازیابی و ارتباط با فرزندانش را برقرار کند، از زاویه‌ای نزدیک و انسانی به تصویر می‌کشد.

خدیجه امین، که خود عضو هیئت‌مدیره گزارشگران بدون مرز اسپانیا و رئیس انجمن «امید آزادی» است، در این مستند به بررسی مشکلات گسترده‌تر زنان پناهنده، به‌ویژه مادران افغانستان می‌پردازد. زنانی که در شرایط بحرانی جنگ و بی‌نظمی‌های اداری پس از سقوط افغانستان، نه تنها از حقوق اساسی خود محروم شده‌اند، بلکه با خلأهای حقوقی و ساختارهای مردسالارانه مواجه هستند که از دستیابی به اپتدایی ترین حقوق از جمله حق مادری و ارتباط با فرزندانشان محروم شده اند.

در همین حال، نمایش این مستند در فستیوال سینمایی اروپا در سیویا، توجه جهانی را به وضعیت مادرانی جلب می‌کند که به دلیل جنگ، بحران‌های اجتماعی و ناتوانی سیستم‌های پناهندگی، از کلیه حقوق انسانی خود محروم شده‌اند. این مستند، نه تنها به مشکلات فردی یک مادر پرداخته، بلکه به چالش‌های گسترده‌تر زنان پناهنده در برابر سیستم‌های قانونی و اجتماعی در سطح بین‌المللی اشاره دارد.

خدیجه امین در این مستند تلاش کرده است تا صدای این زنان را به گوش جهانیان برساند و نشان دهد که بحران‌های اجتماعی، جنگ‌ها و سیاست‌های مهاجرتی، تنها بر زندگی پناهندگان اثر نمی‌گذارد، بلکه در بسیاری از موارد منجر به نقض حقوق اولیه بشر، از جمله حق مادری و حق ارتباط با فرزندان می‌شود.

گزارشگر: شهناز سعیدی