در پی انتشار خبر مربوط به پرونده «نوریه» دختر نوجوانی که بهمنظور تأمین معیشت خود و خانوادهاش ناچار به پنهان کردن هویت جنسیتی و اشتغال با پوشش مردانه شده بود موجی از واکنشها و اظهار نظرها در میان فعالان اجتماعی و افکار عمومی شکل گرفته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده نوریه در شرایطی دشوار و در غیاب سرپرست خانوار برای جلوگیری از گرسنگی و فروپاشی معیشتی خانواده مسئولیت نانآوری را بر عهده گرفته است. کارشناسان اجتماعی تأکید میکنند که چنین اقداماتی نه از سر تخلف بلکه نتیجه مستقیم فقر نبود حمایتهای اجتماعی و محدودیتهای ساختاری در دسترسی زنان به فرصتهای شغلی است.
فعالان حقوق بشر و کنشگران اجتماعی، برخورد تنبیهی و تحقیرآمیز با این نوجوان را ناعادلانه دانسته و معتقدند مجازات او در واقع مجازات فقر و تلاش برای بقاست. به باور آنان مسئله اصلی نه رفتار این دختر بلکه سیستمی است که امکان کار شرافتمندانه را از زنان سلب کرده و سپس آنان را بهدلیل تلاش برای زنده ماندن مورد پیگرد قرار میدهد.
این گروهها خواستار توقف هرگونه برخورد قضایی یا انضباطی با نوریه شده و تأکید دارند که وی بهجای مجازات نیازمند حمایت حفاظت و دسترسی به خدمات اجتماعی آموزشی و معیشتی است. آنان همچنین از نهادهای مسئول خواستهاند با بازنگری در سیاستها و رویهها زمینه اشتغال امن و برابر برای زنان و دختران را فراهم کنند تا تکرار چنین مواردی متوقف شود.
پرونده نوریه بار دیگر توجه افکار عمومی را به پیوند میان فقر تبعیض جنسیتی و نبود حمایتهای اجتماعی جلب کرده و ضرورت پاسخگویی ساختاری به این چالشها را برجسته ساخته است.
امید آریایی نژاد
