گزارش “سامعه علمیار”
قندهار، ۴ سنبله ۱۴۰۵ برابر با ۲۶ آگست ۲۰۲۶ — مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان، شماری از خبرنگاران و کارکنان دو رادیوی محلی در قندهار را بازداشت کردند؛ اقدامی که نگرانیها درباره افزایش فشار بر رسانههای مستقل و محدود شدن آزادی فعالیتهای رسانهای در افغانستان را تشدید کرده است.
بر اساس اطلاعات میدانی و گزارشهای تأییدشده، مأموران طالبان پیش از چاشت چهارشنبه بهطور همزمان به دفاتر رادیو هیواد و رادیو زما قندهار مراجعه و حدود هشت تن از خبرنگاران، گویندگان و کارکنان فنی این دو رسانه را بازداشت کردند.
منابع میگویند بازداشتشدگان به ریاست امر به معروف ولایت قندهار منتقل و درباره ظاهر شخصی و محتوای برنامههای رادیویی مورد بازجویی قرار گرفتند. کوتاه بودن ریش و بلند بودن موی سر برخی از کارکنان، از جمله موارد اعتراض مأموران عنوان شده است. همچنین استفاده از برخی واژهها و اصطلاحات در برنامههای رادیویی نیز مورد اعتراض آنان قرار گرفته است.
پنج تن از کارکنان فنی و گویندگان که در این رویداد بازداشت شده بودند، شامگاه همان روز پس از ارائه تعهد کتبی آزاد شدند. آنان متعهد شدهاند در ظاهر خود تغییراتی ایجاد کرده و از بهکارگیری دوباره برخی واژههای مورد اعتراض مأموران خودداری کنند. با این حال، گزارشها حاکی است که دستکم دو تن از مسئولان ارشد این رسانهها همچنان در بازداشت به سر میبرند.
این بازداشتها در حالی صورت میگیرد که رسانههای محلی افغانستان طی سالهای اخیر با محدودیتهای فزاینده در زمینه فعالیت حرفهای، محتوای برنامهها و نحوه اطلاعرسانی روبهرو بودهاند.
رادیوهای محلی، بهویژه در مناطق دور از مراکز شهری، همچنان از مهمترین منابع دسترسی مردم به خبر و اطلاعات به شمار میروند. فعالان رسانهای هشدار میدهند که برخورد امنیتی با خبرنگاران بهدلیل ظاهر یا استفاده از واژههای مشخص، میتواند فضای ترس و خودسانسوری را در میان کارکنان رسانهها گسترش دهد.
در چنین فضایی، خبرنگار ممکن است پیش از انتشار یک گزارش یا طرح یک پرسش، نهتنها به معیارهای حرفهای، بلکه به پیامدهای احتمالی آن نیز بیندیشد. ادامه این روند میتواند تنوع محتوای رسانهای را کاهش داده و دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل و دیدگاههای متفاوت را محدود کند.
آنچه در قندهار رخ داده، تنها بازداشت چند کارمند رسانهای نیست؛ بلکه بار دیگر پرسش درباره امنیت خبرنگاران، استقلال رسانهها و حدود آزادی بیان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان را مطرح میکند. رسانهای که کارکنان آن بهدلیل ظاهر یا انتخاب واژه با بازداشت و فشار مواجه شوند، چگونه میتواند بدون ترس، واقعیتهای جامعه را بازتاب دهد؟
