نویسنده: محمد رجا
در حالی که میلیونها کودک افغان با گرسنگی و سوءتغذیه دستوپنجه نرم میکنند، بحران کمبود بودجه کمکهای بشردوستانه طی شش ماه گذشته به تعطیلی بیش از ۱۰۰ مرکز صحی در افغانستان انجامیده است؛ رخدادی که دسترسی هزاران کودک و مادر به خدمات حیاتی درمان و تغذیه را بیش از هر زمان دیگری محدود کرده و نگرانی سازمان ملل از تشدید فاجعه انسانی را برانگیخته است.
سازمان ملل متحد اعلام کرده است که به دلیل کاهش شدید بودجه کمکهای بشردوستانه، در طی شش ماه گذشته بیش از ۱۰۰ مرکز صحی در افغانستان تعطیل شدهاند؛ وضعیتی که در اوج بحران سوءتغذیه کودکان، دسترسی هزاران نفر به خدمات نجاتبخش درمانی و تغذیهای را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
ملیسا فلمینگ، معاون ارتباطات جهانی دبیرکل سازمان ملل، روز یکشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تعطیلی این مراکز در شرایطی رخ داده است که افغانستان با روند رو به افزایش سوءتغذیه کودکان مواجه است. به گفته او، حدود ۳.۷ میلیون کودک در سراسر کشور از سوءتغذیه حاد رنج میبرند و نزدیک به یک میلیون کودک با نوع شدید و تهدیدکننده این بیماری دستوپنجه نرم میکنند.
سازمان ملل هشدار داده است که بسته شدن مراکز صحی، دسترسی کودکان مبتلا به سوءتغذیه به درمان، غذاهای درمانی ویژه و سایر خدمات ضروری را بهطور چشمگیری کاهش داده و جان هزاران کودک را در معرض خطر قرار داده است.
نهادهای وابسته به سازمان ملل میگویند کاهش بیسابقه منابع مالی، بسیاری از سازمانهای امدادرسان را ناچار کرده است برنامههای صحی، تغذیهای و خدمات اضطراری خود را محدود یا متوقف کنند. این در حالی است که میلیونها شهروند افغانستان، بهویژه کودکان، زنان باردار و خانوادههای بیجاشده، همچنان برای تأمین ابتداییترین خدمات صحی و غذایی به کمکهای بشردوستانه وابستهاند.
پیش از این نیز برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده بود که سوءتغذیه کودکان در افغانستان به مرحله بحرانی رسیده است و امکانات موجود تنها پاسخگوی بخش کوچکی از نیازمندان است؛ بهگونهای که از هر هفت کودک و مادری که به کمک نیاز دارند، تنها یک نفر خدمات دریافت میکند.
زهرا، مادری در کابل، میگوید پسر چهار سالهاش، عمر، علاوه بر معلولیت پا، از سوءتغذیه نیز رنج میبرد و او توان خرید غذای مقوی یا پرداخت هزینه درمان فرزندش را ندارد.
او میگوید: «مدتی از کلینیک برای خودم بستههای مواد غذایی دریافت میکردم، اما آن کمکها هم قطع شد. حالا نه غذایی برای درمان داریم و نه جایی که بتوانیم به آن مراجعه کنیم.»
در ولایت دایکندی نیز پیامدهای تعطیلی مراکز صحی بهوضوح دیده میشود. غلامحیدر، نام مستعار یکی از باشندگان منطقه احمدبیک در مرکز این ولایت، میگوید مرکز صحی روستای آنان دو سال پس از حاکمیت طالبان به دلیل قطع بودجه و امکانات تعطیل شد.
او میگوید: «بعد از بسته شدن مرکز صحی، زندگی مردم بسیار دشوار شد. حالا مجبوریم حدود هفت ساعت راه طی کنیم تا بیمار خود را به نزدیکترین مرکز صحی برسانیم؛ اما وقتی میرسیم، نه پزشک کافی وجود دارد، نه داروی لازم و نه امکانات درمانی مناسب.»
به گفته منابع محلی، تنها در ولایت دایکندی طی چهار سال گذشته بیش از ۵۶ مرکز صحی تعطیل شده و شماری از مؤسساتی که خدمات درمانی ارائه میکردند، فعالیت خود را در این ولایت متوقف کرده یا ناچار به ترک منطقه شدهاند. این منابع معتقدند که همزمان با حاکمیت طالبان، در کنار تشدید بحران انسانی، دسترسی مردم به خدمات صحی نیز بهطور فاجعه باری کاهش یافته است.
سازمانهای امدادرسان بار دیگر از جامعه جهانی و کشورهای کمککننده خواستهاند حمایت مالی از افغانستان را افزایش دهند و هشدار دادهاند که ادامه کاهش کمکها، یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان را عمیقتر خواهد کرد و بیشترین هزینه آن را کودکان و خانوادههای آسیبپذیر خواهند پرداخت.
