نویسنده: محمد رجا
زنی که پس از چهار ساعت سفر از ولسوالی خدیر به شفاخانه ولایتی دایکندی رسید، به‌جای تخت ولادت، پشت یک دکه خوراکه‌فروشی و در یک قدمی همان شفاخانه زایمان کرد؛ روایتی که اگر درست باشد، تنها یک رویداد تلخ نیست، بلکه پرسشی سنگین درباره بی‌اعتنایی، مسئولیت‌گریزی و فساد لجام‌گسیخته وفروپاشی ابتدایی‌ترین معیارهای خدمات صحی در این ولایت است.
منابع محلی در ولایت دایکندی می‌گویند یک زن باردار از ولسوالی خدیر، پس از پیمودن حدود چهار ساعت مسیر با موترسایکل، روز گذشته، ۲۲ سنبله ۱۴۰۵، برای زایمان به شفاخانه ولایتی این ولایت مراجعه کرده است؛ اما به‌جای آن‌که در یک مرکز صحی به او رسیدگی شود، سرانجام در فاصله‌ای حدود ۲۵ متری شفاخانه، پشت یک دکه خوراکه‌فروشی، نوزادش را به دنیا آورده است.
براساس روایت این منابع، زن هنگام رسیدن به شفاخانه با درد شدید ولادت مواجه بوده و مادر سالخورده‌اش نیز همراه او بوده است. خانواده بیمار، به گفته منابع، بارها خواستار رسیدگی فوری شده‌اند؛ اما در بخش ولادی نسایی، آن‌گونه که آنان ادعا می‌کنند، درخواست‌های خانواده با بی‌اعتنایی روبه‌رو شده و رسیدگی به بیمار به‌موقع انجام نشده است.
منابع می‌گویند بیمار ناگزیر به هوتلی در مجاورت شفاخانه رفته؛ اما هوتل نیز به دلیل حضور مسافران، اتاق مجزا نداشته است. زن، در حالی که از شدت درد به پشت دیوار هوتل و دکه‌های خوراکه‌فروشی میرود، سرانجام بیرون از شفاخانه زایمان کرده است.
تصویر این ماجرا، اگر روایت منابع تأیید شود، به‌خودی‌خود گویای عمق فاجعه است: زنی از یک ولسوالی دوردست، پس از ساعت‌ها سفر با راه های دشوار، خود را به شفاخانه می‌رساند؛ اما در چند قدمی مرکز درمانی، مجبور می‌شود فرزندش را به دنیا بیاورد. این دیگر فقط کمبود امکانات نیست؛ پرسش درباره این است که در لحظه‌ای که یک زن به عاجل‌ترین کمک انسانی و صحی نیاز دارد، چه چیزی او را از دروازه شفاخانه به پشت دکه می‌راند؟
منابع محلی همچنین گفته اند که در زمان حضور این بیمار، شماری از قابله‌ها در اتاق نوکری سرگرم گفت‌وگو و نوشیدن چای بوده‌اند. به التماس عاجزانه همراهان بیمار کوچکترین اعتنایی نکرده‌اند، این ادعا هنوز به‌صورت مستقل تأیید نشده است؛ اما اگر درست باشد، موضوع از یک ضعف ساده در مدیریت فراتر میرود و می‌تواند مصداق سهل‌انگاری و فساد و مسئولت ناشناسی جدی در برابر وضعیت یک بیمار نیازمند رسیدگی فوری باشد.
در نظامی که از ارائه خدمات صحی و حمایت از مادران سخن گفته می‌شود، زایمان یک زن در پشت دکه خوراکه‌فروشی، آن هم در چندقدمی شفاخانه ولایتی، نباید به یک روایت عادی یا حادثه‌ای قابل فراموشی تبدیل شود. زن باردار برای دریافت لطف به شفاخانه نمی‌رود؛ او حق دارد در شرایط امن و انسانی، خدمات صحی دریافت کند. فاصله ۲۵ متری میان شفاخانه و محل زایمان، در صورت تأیید این روایت، فاصله‌ای است که باید مسئولان فاسد صحی نظام فاشیستی طالبان درباره آن پاسخ روشن بدهند.
ریاست صحت عامه دایکندی و مسئولان شفاخانه ولایتی این ولایت باید توضیح دهند که چرا، براساس این ادعاها، بیمار در داخل شفاخانه به‌موقع رسیدگی نشده است. آیا بخش ولادی نسایی در آن زمان فعال بوده؟ چه کسی مسئول پذیرش و رسیدگی به بیمار بوده است؟ آیا گزارش نوکری، ثبت مراجعه و روند ارائه خدمات بررسی شده است؟ و مهم‌تر از همه، آیا کسی بابت این رویداد پاسخ‌گو خواهد بود؟
سکوت مسئولان صحی در برابر چنین رسوایی ، نه حقیقت را روشن می‌کند و نه نگرانی مردم را کاهش می‌دهد.
مسئولان شفاخانه ولایتی دایکندی و ریاست صحت عامه این ولایت تاکنون درباره جزئیات این رویداد اظهار نظر نکرده‌اند. تا زمان دریافت پاسخ رسمی و تأیید مستقل، ادعاهای مطرح‌شده از سوی منابع محلی قطعی تلقی نمی‌شود؛ اما همین ادعاها نیز آن‌قدر جدی است که نمی‌توان از کنار آن بی‌اعتنا گذشت. با حاکمیت دوباره گروهگ ترویستی طالبان در پنج سال گذشته بیشتر از 40 مرکز بر اثر دخالت های هدفمند طالبان و قطع کمک‌های موسسات امداد رسان و راندن این نهاد ها در ولایت دایکندی این مراکز صحی بسته شد ه است ، مردم برای دسترسی به خدمات صحی با دشواری‌های طاقت فرسا روبه‌رو هستند.
