صدها کارگر معادن در ولایت بدخشان با برگزاری تجمع اعتراضی، خواستار بازگشایی معادنی شدند که پس از اعمال محدودیت‌های جدید طالبان درباره استخراج غیرمجاز، فعالیت آن‌ها متوقف شده است. کارگران می‌گویند توقف کار معادن، هزاران خانواده را که وابسته به درآمد روزانه این بخش هستند، با مشکلات شدید اقتصادی روبه‌رو کرده است.

بر اساس گزارش رسانه‌های محلی و اظهارات شماری از کارگران، برخی معترضان هنگام تجمع با برخورد نیروهای طالبان مواجه شده‌اند. شماری از آنان مدعی شده‌اند که تهدید شده و مقام‌های محلی حاضر به گفت‌وگو مستقیم با نمایندگان کارگران نشده‌اند. این ادعاها تاکنون به‌صورت مستقل از سوی منابع بی‌طرف تأیید نشده و طالبان نیز تا زمان نشر این گزارش واکنش رسمی در این مورد ارائه نکرده است.

اعتراض‌ها پس از اجرای محدودیت‌های تازه درباره استخراج معادن بدون مجوز شکل گرفته است. طالبان اعلام کرده‌اند که هدف این اقدامات، جلوگیری از استخراج غیرقانونی، تنظیم منابع معدنی و افزایش کنترل بر عواید این بخش است. با این حال، کارگران می‌گویند اجرای این تصمیم بدون ایجاد برنامه حمایتی برای نیروی کار وابسته به معادن، شمار زیادی از خانواده‌ها را با خطر بیکاری و کاهش درآمد مواجه کرده است.

بدخشان از جمله ولایت‌هایی است که اقتصاد بخش‌هایی از آن به فعالیت‌های معدنی وابسته است. نبود فرصت‌های شغلی گسترده و وابستگی بسیاری از خانواده‌ها به کارهای روزمزدی سبب شده است که تغییرات ناگهانی در سیاست‌های مربوط به معادن، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای در پی داشته باشد.

این ولایت در سال‌های گذشته نیز شاهد اعتراض‌ها و تنش‌های اجتماعی مرتبط با مسائل اقتصادی، مدیریت منابع طبیعی و سیاست‌های محلی بوده است. در برخی موارد، اختلاف‌ها بر سر شیوه مدیریت منابع و اجرای تصمیم‌های حکومتی باعث افزایش نارضایتی میان باشندگان محلی شده است.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که توقف فعالیت‌های معدنی، بدون ایجاد فرصت‌های کاری جایگزین، می‌تواند به افزایش فقر، مهاجرت نیروی کار و تشدید نارضایتی اجتماعی در مناطق معدن‌خیز افغانستان منجر شود.

از دیدگاه نهادهای حقوق بشری، حکومت‌ها و مقام‌های حاکم مسئولیت دارند در برخورد با اعتراض‌های اقتصادی، میان اجرای قوانین و احترام به حقوق اساسی شهروندان، از جمله حق بیان مسالمت‌آمیز مطالبات و حق برخورداری از معیشت، توازن ایجاد کنند.

کارگران معترض می‌گویند خواسته اصلی آنان ادامه فعالیت قانونی معادن و فراهم شدن زمینه کار است؛ آنان تأکید دارند که تصمیم‌های مربوط به منابع طبیعی نباید بدون در نظر گرفتن وضعیت زندگی هزاران خانواده وابسته به این بخش اجرا شود.

شعر پایانی
برای کارگر معدن

در این شبِ سردِ کوهستان،
صدای کلنگ تو هنوز
از دلِ خاموشِ سنگ می‌آید؛
صدایی که می‌گوید:
«زنده‌ام،

اگرچه سهم من از جهان
تنها لقمه‌ای نان و دستی پینه‌بسته است.»
ای مردِ معدن،
تو در تاریکیِ تونل‌ها
چراغی از امید روشن کرده‌ای؛
کسانی که بر سفرهٔ تو
سایهٔ قدرت افکنده‌اند،
نمی‌دانند
که ریشهٔ این خاک
با عرقِ تو جان گرفته است.

روزی خواهد رسید
که صبح،
از پشتِ همین کوه‌های بلند طلوع کند؛
و دست‌های خستهٔ تو
نه برای گداییِ کار،
که برای ساختنِ فردا بلند شود.

مگذار بگویند
سنگ از تو سخت‌تر است؛
سنگ اگر شکسته می‌شود،
به ضربهٔ توست؛
اما دلِ انسان
با امید دوباره جوانه می‌زند.

ای کارگر،
نام تو را بادها خواهند برد؛
زیرا تاریخ را تنها شاهان نمی‌نویسند،
گاهی
دست‌های خاک‌آلودِ مردمانی چون تو
بر صفحهٔ زمان
روشن‌ترین واژه‌ها را می‌نویسد.

مقدمه:
این گزارش به منظور ارائه به کشور ها، نهادهای عدالت‌خواه و مراجع بین‌المللی تهیه شده است تا رویدادهای مرتبط با بازداشت زنان و دختران در منطقه جبریل شهر هرات را از چگونگی وقوع پیامدها و موارد احتمالی نقض حقوق انسانی آنان را ثبت و بررسی نماید.
1_آغاز رویداد جبرئیل هرات
بر اساس اطلاعات جمع‌آوری‌شده، به تاریخ ۱۷ و ۱۸ جوزا مامورین امر به معروف اقدام به گرفتاری و بازداشت زنان به بهانه‌ نداشتن حجاب مورد نظر این گروه می‌نماید که بنا به گفته مردم محل و شاهدان عینی بیش از ۶۰ زن و بنا بر گزارش دفتر ملل متحد یوناما در افغانستان ۳۰ زن بازداشت و پس از پا درمیانی خانواده و پرداخت مبلغ بین ۱۳۵۰۰ افغانی تا ۳۵۰۰۰ افغانی پس از دو تا سه شب رها شده اند.
۲ . روز سه شنبه تاریخ 19 جوزا در پی این بازداشت‌ها مردم در شهرک جبرئیل هرات اقدام به تجمعات اعتراضی نموده و خواستار توقف بازداشت زنان و آزادی زنان گرفتار شده نمودند که توسط گروه طالبان به شدت سرکوب و مردم متواری گردید.
افراد وابسته و ملیشه‌های این گروه با شلیک مستقیم بر معترضین و لت و کوب با سنگ و چوب، باعث زخمی شدن ده‌ها تن و کشته شدن یک کودک گردید.
گروه طالبان تعدادی زیادی از معترضین را گرفتار و باخود شان بردند.
و این بازداشت‌ها باعث شد تا فعالین حقوق بشر، مدافعان حقوق بشر، نهادهای ملی و بین‌المللی، کشور های عدالت‌خواه و سایر افراو اشخاص دست به اعتراضات و دادخواهی بزنند.

۳_چگونگی بازداشت‌ها:
گزارش‌ها نشان می‌دهد که شماری از زنان در مکان‌های عمومی هنگام رفت‌وآمد روزمره و در برخی موارد در برابر چشمان خانواده‌های‌شان متوقف شدند. درباره شیوه برخورد محل انتقال و وضعیت افراد بازداشت‌شده نگرانی‌های جدی مطرح شده است.

۴_رویدادهای پس از بازداشت:
پس از آغاز بازداشت‌ها خانواده‌ها و فعالان حقوق زنان و سازمان های بین‌المللی خواهان معلومات درباره سرنوشت افراد بازداشت‌شده شدند.
هم‌چنین نگرانی‌ها درباره دسترسی آنان به حقوق قانونی وکیل مدافع روند عادلانه و رفتار انسانی افزایش یافت.
۵_موارد قابل بررسی حقوقی:
– بازداشت بدون روند شفاف قانونی
– عدم دسترسی احتمالی به اطلاعات درباره سرنوشت بازداشت‌شدگان
– نگرانی درباره حق آزادی، کرامت انسانی و مصوونیت افراد
– تأثیر این اقدامات بر حقوق زنان و دختران

۶_درخواست‌ها:
– از مراجع عدالت‌خواه، نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های بین‌المللی درخواست می‌شود این رویدادها را به‌صورت مستقل بررسی کنند و وضعیت زنان و دختران بازداشت‌شده را پیگیری جدی نمایند.
– عاملان نقض حقوق انسانی را پاسخ‌گو بسازند.
– و در نهایت از تکرار چنین موارد جلوگیری شود.

From the White House in Washington to Berlin, Brussels, Oslo, Stockholm, Geneva, London, Paris, and other major cities around the world, the voices of Afghan women and human rights defenders will be heard. From the heart of Europe to Afghanistan and neighboring countries, we will mobilize civil society organizations, human rights groups, activists, journalists, and all those who believe in freedom and justice.

The detention of women for demanding their fundamental rights is a clear violation of human dignity and internationally recognized human rights principles. Silence in the face of such injustice is unacceptable. We will not allow the voices of Afghan women to be silenced behind prison walls.

Our movement will remain peaceful, lawful, and rooted in universal human values, but its reach will be global and its message unmistakable: the immediate and unconditional release of all detained women.

We will continue our advocacy, public awareness campaigns, and peaceful mobilization until every detained woman is free.

The freedom of these women is an urgent, legitimate, and non-negotiable demand.

The Heavy Price of Seeking Justice in Jebrail, Herat

“The injured child has died” — this is the message from a resident of Jebrail, Herat Province, who participated in today’s protest against what is being described as “ethnic oppression.”

The protest began in this predominantly Hazara-populated area of Herat after a number of Taliban morality police officers reportedly arrested around sixty girls and women from the township yesterday.

Asadullah (pseudonym), a shopkeeper living in the Fourteenth-Meter area of the township, told Etilaat Roz: “It is not clear for what reason they are arresting women and girls who are even wearing hijab.”

Wahid (pseudonym) also said: “I was in my shop in the busy clothing market alley of Jebrail Bazaar. Five armed men with long beards, wearing sandals, black clothes, and white outer garments were searching all the shops for women and girls. Out of fear, I closed my shop. The entire town is in a terrifying state.”

Sources in Herat say that the number of individuals brought in to suppress the protesters is reportedly greater than the number of people who took to the streets chanting “Work, Education, and Freedom.”

Meanwhile, the Taliban police spokesperson for Herat Province confirmed the protests and told the media that “the situation is under control, and these individuals have engaged in rioting to disrupt public order, and a number of them have been arrested.”

Sources, however, claim that the Taliban opened direct fire on the protesters, resulting in the deaths of two people, including a child, and the injury of nearly 25 others during the demonstrations.

A source speaking to Etilaat Roz said: “I work at the Herat Regional Hospital. This morning, three armed men came to the hospital to arrest individuals who had been injured in the protest. They detained two patients and transferred them to an unknown location.”

The source added: “These individuals also intended to arrest a patient who has been hospitalized for a week due to a traffic accident, but because of the protests and objections of the patient’s companions, they have not yet detained him.

شماره اعلامیه ۳۷
سازمان حمایت از جامعه مدنی و خبرنگاران در تبعید با ابراز نگرانی عمیق نسبت به اظهارات اخیر آقای سعد محسنی مالک و بنیان‌گذار گروه رسانه‌ای موبی گروپ و شبکه‌های طلوع و طلوع‌نیوز این اظهارات را مغایر با واقعیت‌های جاری افغانستان و رنج میلیون‌ها زن و دختر محروم از حقوق اساسی‌شان می‌داند.

این نهاد تأکید می‌کند که هرگونه روایت یا موضع‌گیری که به عادی‌سازی توجیه یا تطهیر سیاست‌های طالبان منجر شودنه تنها کمکی به بهبود وضعیت حقوق بشر در افغانستان نمی‌کند بلکه سبب کمرنگ شدن صدای قربانیان و مشروعیت‌بخشی به نظامی می‌شود که زنان را از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی و شهروندی محروم ساخته است.

در بخشی از این واکنش، با اشاره به پیشینه حملات طالبان علیه رسانه‌ها و خبرنگاران یادآوری شده است که رسانه‌های مستقل افغانستان در دو دهه گذشته هزینه‌های سنگینی را در راه آزادی بیان و دسترسی مردم به اطلاعات متحمل شده‌اند. این مجموعه معتقد است که فراموشی این واقعیت‌ها و ارائه تصویری متفاوت از عملکرد طالبان بی‌احترامی به قربانیان خشونت و سرکوب در افغانستان است.

این سازمان همچنین نگرانی خود را نسبت به آنچه تغییر رویکرد برخی رسانه‌ها در قبال طالبان می‌خواند، ابراز کرده و هشدار می‌دهد که رسانه‌ها باید در کنار حقیقت، عدالت و حقوق اساسی مردم افغانستان بایستند و از هرگونه بازنمایی نادرست واقعیت‌های موجود پرهیز کنند.

• در پایان، نهاد حمایت از جامعه مدنی و خبرنگاران بار دیگر بر همبستگی خود با زنان افغانستان، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران مستقل و تمامی شهروندانی که برای آزادی، عدالت و کرامت انسانی مبارزه می‌کنند تأکید کرده و از جامعه جهانی می‌خواهد که در برابر نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان سکوت اختیار نکند.
• با احترام
  سازمان حمایت از جامعه مدنی و خبرنگاران در تبعید

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، نسبت به پیامدهای اخراج مهاجران افغانستانی هشدار داد و گفت بازگرداندن اجباری آنان می‌تواند جان و حقوق‌شان را به‌طور جدی به خطر بیندازد.

او که در کنفرانس «اسما جهانگیر» در شهر لاهور سخنرانی می‌کرد، تأکید کرد افغانستان در شرایط کنونی برای بازگشت بسیاری از افراد امن نیست و از پاکستان خواست به تعهدات بین‌المللی خود پایبند بماند و از بازگرداندن اجباری افراد در معرض خطر خودداری کند.

بنت با اشاره به وضعیت نگران‌کننده حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه شرایط زنان و دختران، گفت ممنوعیت آموزش و اشتغال باعث شده این گروه‌ها بیش از پیش آسیب‌پذیر شوند. به گفته او، خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر، مقام‌های پیشین دولتی، اقلیت‌های قومی و مذهبی و افرادی که به‌عنوان مخالف تلقی می‌شوند، با تهدید، تعقیب و بازداشت‌های خودسرانه روبه‌رو هستند.

گزارشگر ویژه سازمان ملل افزود که تنها در یک سال گذشته بیش از دو میلیون افغانستانی به کشور بازگشته‌اند یا مجبور به بازگشت شده‌اند که صدها هزار نفر از آنان از پاکستان بوده‌اند. او تأکید کرد بسیاری از این بازگشت‌ها نه داوطلبانه، بلکه از ترس بازداشت و فشارهای امنیتی صورت گرفته است.

به گفته بنت، کودکان بیشترین آسیب را از این روند دیده‌اند؛ بازگشت اجباری موجب اختلال در آموزش آنان شده و خطر ازدواج زودهنگام، قاچاق و سوءاستفاده را افزایش داده است.

او همچنین به بحران‌های هم‌زمان افغانستان از جمله ناامنی شدید غذایی، خشکسالی طولانی‌مدت، فروپاشی اقتصادی و محدود شدن روزافزون فضای مدنی اشاره کرد و این عوامل را نشانه‌ای از نامناسب بودن شرایط برای بازگشت مهاجران دانست.
امید آریایی نژاد

معاون دبیرکل سازمان ملل روز یکشنبه، ۱۴ جدی، در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که میلیون‌ها زن و دختر افغانستانی تحت حاکمیت طالبان با محرومیت گسترده از آموزش، اشتغال، آزادی رفت‌وآمد و امنیت فردی روبه‌رو هستند؛ محدودیت‌هایی که به گفته نهادهای حقوق بشری، ساختارمند، فراگیر و عامدانه طراحی شده‌اند و عملاً نیمی از جمعیت کشور را به حاشیه رانده‌اند.

او با اشاره به پیامدهای انسانی این سیاست‌ها افزود که تداوم تبعیض نهادینه‌شده طالبان، نگرانی عمیق سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی را برانگیخته است؛ چرا که این اقدامات نه‌تنها حقوق زنان، بلکه بنیان‌های اجتماعی، اقتصادی و آینده افغانستان را به‌طور جدی تضعیف می‌کند.

امینه محمد هشدار داد که بی‌عملی جامعه جهانی در برابر این روند، به معنای مشروعیت‌بخشی ضمنی به سیاست‌های سرکوبگرانه طالبان است و می‌تواند به عادی‌سازی نقض گسترده حقوق بشر منجر شود. او تأکید کرد که تجربه‌های تاریخی نشان داده‌اند سکوت در برابر تبعیض سیستماتیک، خود بخشی از چرخه ظلم است.

معاون دبیرکل سازمان ملل با تصریح این‌که «حقوق زنان در همه‌جا، حقوق بشر است»، خاطرنشان ساخت که طالبان با نادیده‌گرفتن تعهدات بین‌المللی افغانستان، عملاً این کشور را در تقابل آشکار با هنجارهای جهانی حقوق بشر قرار داده‌اند؛ وضعیتی که مسئولیت اخلاقی و حقوقی جامعه جهانی را دوچندان می‌سازد.

طالبان از زمان بازگشت به قدرت، با صدور ده‌ها فرمان محدودکننده، زنان و دختران افغانستانی را از آموزش متوسطه و عالی، کار در نهادهای دولتی و غیردولتی، و حضور مؤثر در جامعه محروم کرده‌اند؛ سیاست‌هایی که از سوی سازمان ملل، نهادهای حقوق بشری و بسیاری از دولت‌ها، مصداق روشن «تبعیض جنسیتی نهادینه‌شده» و حتی «آپارتاید جنسیتی» توصیف شده است.

امید آریایی نژاد

بر بنیاد این گزارش، در جریان سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۲۰۵ رویداد خشونت و نقض آزادی رسانه‌ها در افغانستان ثبت شده است. این رویدادها شامل دو مورد کشته‌شدن خبرنگاران، سه مورد زخمی‌شدن، و ۱۶۶ مورد تهدید علیه رسانه‌ها و خبرنگاران می‌باشد. همچنین، در این مدت ۳۴ خبرنگار بازداشت شده‌اند که به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، پنج تن از آنان همچنان در زندان به‌سر می‌برند.

این مرکز می‌گوید که در ۱۲ ماه گذشته، فشارهای فزاینده اداره طالبان بر رسانه‌ها، منجر به تشدید سانسور، خودسانسوری و خفقان رسانه‌ای شده است. در گزارش آمده است که نهادهای امنیتی و اطلاعاتی طالبان با اعمال دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه، دامنه فعالیت رسانه‌ها را به‌شدت محدود کرده و بسیاری از موضوعات اجتماعی، سیاسی و حقوق بشری عملا به خطوط سرخ خبری تبدیل شده‌اند.

مرکز خبرنگاران افغانستان با اشاره به نشر اعتراف‌های اجباری برخی خبرنگاران زندانی، این اقدام را نقض آشکار حقوق حرفه‌ای و انسانی خبرنگاران دانسته است. به گفته این نهاد، پخش چنین اعتراف‌هایی در رسانه‌ها، بخشی از سیاست ایجاد ترس و ارعاب در میان جامعه رسانه‌ای کشور است.

در بخش دیگری از گزارش، وضعیت زنان خبرنگار به‌گونه ویژه مورد بررسی قرار گرفته است. این مرکز گفته است که جلوگیری از حضور زنان خبرنگار در نشست‌های خبری مقام‌های ارشد طالبان، محدودیت در رفت‌وآمد کاری آنان و سانسور صدای زنان خبرنگار در نشست‌های خبری زنده، نمونه‌های بارز تبعیض شدید جنسیتی در عرصه رسانه‌ای افغانستان به‌شمار می‌رود؛ تبعیضی که به گفته این نهاد، در تاریخ رسانه‌ای کشور پیشینه نداشته است.

مرکز خبرنگاران افغانستان تاکید کرده است که این محدودیت‌ها نه‌تنها دسترسی مردم به اطلاعات آزاد و مستقل را کاهش داده، بلکه آینده رسانه‌های آزاد و حرفه‌ای در کشور را نیز با خطر جدی مواجه ساخته است. این نهاد از جامعه جهانی، سازمان‌های مدافع آزادی بیان و نهادهای حقوق بشری خواسته است که وضعیت خبرنگاران و رسانه‌ها در افغانستان را به‌گونه جدی زیر نظر داشته و برای حمایت از آزادی رسانه‌ها اقدام‌های عملی انجام دهند.

این همه در حالیست،که طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در افغانستان، محدودیت‌های گسترده‌ای بر فعالیت رسانه‌ها و خبرنگاران وضع کرده‌اند؛ محدودیت‌هایی که به گفته نهادهای رسانه‌ای، روزبه‌روز دامنه آن گسترش یافته و فضای کاری خبرنگاران را بیش از پیش ناامن و بسته ساخته است.

گزارشگر: شهناز سعیدی

مرحوم، از چهره‌های برجسته و صاحب‌کارنامه‌ای درخشان نظامی افغانستان بود که در مقاطع حساس، با روحیه مسئولیت‌پذیری و وفاداری به مردم و کشور، نقش مؤثری در صفوف نیروهای امنیتی ایفا کرد و همواره مورد احترام وهموطنان اش قرار داشت.

بدینوسیله هیئت رهبری سازمان حمایت از جامعه مدنی وخبرنگاران” این ضایعه دردناک را به خانواده محترم آن شهید، دوستان، همرزمان و تمامی نظامیان و هم‌می‌هنان افغانستان صمیمانه تسلیت عرض نموده، از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم بهشت برین و برای بازماندگان صبر و شکیبایی مسئلت می‌نماید.

در عین حال، این رویداد تلخ وناگوار بر ضرورت توجه جدی به مسائل امنیت جانی و حفظ جان شخصیت‌ها و نیروهای نظامی افغانستان مقیم کشور میزبان را تاکید می‌ورزیم؛ پیشنهاد که می‌تواند در سایه همکاری، هوشیاری و تدابیر مسئولانه، از تکرار چنین حوادث دردناکی جلوگیری نماید.

روح شان شاد و یاد شان گرامی باد.

سازمان حمایت از جامعه مدنی وخبرنگاران