گزارش “امید آریایی نژاد “
در پی تشدید اقدامات سرکوبگرانه علیه شهروندان و تضییع سازمانیافته حقوق بنیادین زنان، مجموعهای از فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و کنشگران بینالمللی، قطعنامهی فوری و دادخواهی را خطاب به سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر و تمامی نهادهای متعهد به حقوق بشر صادر کردند. این سند، نه تنها بر لزوم حفاظت از حقوق زنان تأکید دارد؛ بلکه سرکوب خشونتآمیز اعتراضات مدنی در منطقه “جبرئیل هرات” را محکوم و خواستار پاسخگویی جهانی میشود.
اشتراککنندگان این دادخواهی با استناد به منشور ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقهای بینالمللی، هشدار دادند که وضعیت در افغانستان به مرحلهی از نقض حقوق رسیده است که میتوان آن را “آپارتاید جنسیتی” نامید. در این قطعنامه آمده است که زنان و دختران افغانستان بهطور سیستماتیک از حق آموزش، اشتغال، مشارکت سیاسی و حضور در عرصه عمومی محروم شدهاند.
حسین شریفی، فعال حقوق بشر، در این باره با لحنی قاطع میگوید: «هدف ما بسیار روشن است: پایان آپارتاید جنسیتی در افغانستان و دفاع از حق زنان برای تحصیل، کار و آزادی. ما میخواهیم به جامعه جهانی یادآوری کنیم که طالبان نمایندهٔ مردم افغانستان نیستند و سکوت جهانی به معنای همدستی با سرکوب است. پیام ما ساده اما حیاتی است: افغانستان فراموش نشود؛ زنان افغانستان تنها نیستند.»
یکی از محورهای اصلی این قطعنامه، محکومیت برخورد خشونتآمیز با معترضان غیرمسلح در منطقه “جبرئیل هرات” است. فعالان تأکید کردند که شهروندان در راستای استفاده از حق مشروع آزادی بیان و تجمعات مسالمتآمیز، با اقدامات سرکوبگرانه و بازداشتهای خودسرانه مواجه شدهاند. این اقدامات، اصول بنیادین کرامت انسانی و حق مشارکت مدنی را زیر پا میگذارد.
در حالی که برخی دولتها به دنبال تعامل با دولت موقت طالبان هستند، فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که هرگونه عادیسازی روابط بدون تغییرات ساختاری در رفتار طالبان، به معنای مشروعیت بخشیدن به نقض حقوق بشر است.
دکتر کریمه اعظم، مسئول جنبش زنان معترض شمال، در پیامی مشخص به دولتهای در حال تصمیمگیری، تأکید کرد: «هرگونه تعامل یا بهرسمیتشناسی طالبان باید مشروط، مرحلهی و مبتنی بر رعایت حقوق بشر باشد. عادیسازی روابط بدون تغییرات واقعی در زمینه حقوق زنان، آزادی آموزش و تشکیل حکومت فراگیر، میتواند به مشروعیتبخشی به نقض حقوق بشر منجر شود. جامعه جهانی باید تعامل با افغانستان را نه بر اساس ملاحظات سیاسی کوتاهمدت؛ بلکه بر اساس اصول حقوق بینالملل تنظیم کند.»
وی همچنین بر نقش حیاتی جامعه افغانستانی خارج از کشور در مستندسازی موارد نقض حقوق بشر و عبور از روایتهای سانسورشده داخل کشور تأکید کرد.
در پایان این دادخواهی، فعالان حقوق بشر چهار مطالبه اساسی را از جامعه جهانی و سازمان ملل متحد خواستار شدهاند:
1. عدم بهرسمیتشناسی طالبان تا زمانی که حقوق زنان و حقوق بشر بهطور کامل رعایت نشود.
2. اعمال فشار سیاسی و حقوقی برای بازگشایی فوری مکاتب، دانشگاهها و بازگرداندن حق اشتغال به زنان.
3. تحریم هدفمند رهبران طالبان و محدود کردن سفرهای ناقضان حقوق بشر.
4. حمایت عملی و ملموس از زنان افغانستان از طریق بورسیههای تحصیلی، مسیرهای پناهندگی و حمایت رسانهای.
حسین شریفی در تکمیل این مسیر، بر ضرورت استفاده از ابزارهای غیرخشونتآمیز تأکید کرده و میافزاید: «تجربه پنج سال گذشته نشان داده که طالبان نسبت به مشروعیت بینالمللی حساس هستند. فشار سیاسی، حقوقی و اقتصادی تنها ابزار غیرخشونتآمیز برای وادار کردن آنها به تغییر رفتار است. مبارزه مدنی ما متوقف نخواهد شد و گامهای بعدی شامل گسترش شبکههای همبستگی بینالمللی و مستندسازی موارد نقض حقوق بشر برای ارائه به دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) خواهد بود.»
این قطعنامه در پایان، از سازمان ملل متحد خواسته است که یک «هیئت حقیقتیاب مستقل بینالمللی» برای بررسی موارد نقض حقوق بشر در افغانستان و بهویژه رویدادهای هرات تشکیل دهد و ضمن مطالبه آزادی فوری تمامی فعالان مدنی بازداشتشده، از مصونیت عاملان جنایات علیه بشریت جلوگیری کند.
3 نظر
اپارتاید جنسیتی باید فورا در افغانستان متوقف شود .زنان هم مانند مردان حق تحصیل و کار و آزادی دارند آنها هم انسان هستند .لطفا ب انسانیت احترام بگذارید و درهای مکاتب را ب روی دوختران باز کنید
«سلام. من فاطمه از افغانستان هستم. به دلیل شرایط دشوار و محدودیتهای موجود، نگران آینده خود هستم. لطفاً صدای زنان و دختران افغانستان را به گوش جهان برسانید و از حقوق آنان حمایت کنید. سپاس.»
«من یک دختر افغان هستم و به حمایت و توجه جامعه جهانی نیاز دارم. لطفاً صدای ما را بشنوید. سپاس.»
جهان باید شرایط فعلی زنان افغانستان را نادیده نگیرد