گزارش: سامعه علمیار
جنبش زنان پنجره امید و شبکه حمایت از زنان افغانستان، در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، با انتشار قطعنامهای حقوقبشری خواستار پایان محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران، آزادی بازداشتشدگان مدنی و تضمین آزادی رسانهها و فعالیتهای مدنی در افغانستان شدند.
این دو نهاد روز جمعه، ۱۴ آگست، در شهر کویته پاکستان، سیاستهای طالبان در پنج سال گذشته را «سرکوبگرانه، تبعیضآمیز و ضدحقوقبشری» خواندهاند.
در این قطعنامه، بستهماندن مکاتب و دانشگاهها به روی دختران، محرومیت زنان از کار و مشارکت اجتماعی و سیاسی، محدودیت بر رفتوآمد و برخورد با زنان معترض از مهمترین نگرانیها عنوان شده است.
امضاکنندگان میگویند زنان معترض با بازداشت، تهدید، شکنجه و بدرفتاری مواجه شدهاند و خواستار بررسی مستقل این موارد و پاسخگویی عاملان شدهاند.
آزادی بیان و وضعیت رسانهها نیز از محورهای اصلی این سند است. این دو نهاد میگویند خبرنگاران، فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر و منتقدان طالبان با تهدید، بازداشت، خشونت و محدودیت روبهرو هستند.
امضاکنندگان همچنین خواستار پایان بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و ناپدیدسازی اجباری شده و از نهادهای بینالمللی خواستهاند موارد نقض حقوق بشر در افغانستان را مستقلانه و بیطرفانه بررسی کنند.
در بخش دیگری از قطعنامه، حملات علیه غیرنظامیان و تبعیض و خشونت علیه گروههای قومی و مذهبی، بهویژه هزارهها و شیعیان، محکوم شده است.
این دو نهاد از طالبان خواستهاند مکاتب و دانشگاهها را به روی دختران باز کنند و حق زنان برای آموزش، کار، رفتوآمد، آزادی بیان، تجمع مسالمتآمیز و مشارکت سیاسی و اجتماعی را تضمین کنند.
آنان همچنین خواستار آزادی افراد بازداشتشده به دلیل فعالیتهای مسالمتآمیز مدنی و حقوقبشری و توقف مجازاتهای بدنی و اعدام شدهاند.
امضاکنندگان از جامعه جهانی خواستهاند بدون پیشرفت «واقعی و قابل سنجش» در زمینه حقوق بشر، از عادیسازی و مشروعیتبخشی سیاسی به طالبان خودداری کند.
آنان همچنین تأکید کردهاند که هر روند سیاسی درباره آینده افغانستان باید با حضور «واقعی، مستقل و معنادار» زنان برگزار شود.
این قطعنامه همچنین خواستار رعایت اصل عدم بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان به کشورهایی شده است که بازگشت به آنها میتواند جان یا امنیت آنان را به خطر اندازد.
این سند در ۱۴ آگست ۲۰۲۶ در کویته پاکستان صادر شده و موضع و مطالبات امضاکنندگان آن را بازتاب میدهد.
