گزارش “حسین رحیمی ”
افغانستان با یکی از جدیترین بحرانهای معیشتی سالهای اخیر روبهرو است؛ بحرانی که به گفته برنامه جهانی غذا (WFP)، بیش از آنکه ناشی از کمبود مواد غذایی در بازارها باشد، ریشه در کاهش قدرت خرید مردم، بیکاری و نبود درآمد پایدار دارد.
بر اساس اظهارات جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان، بسیاری از بازارها از نظر موجودی کالاهای اساسی در وضعیت نسبتاً باثبات قرار دارند؛ اما شمار زیادی از خانوادهها توان خرید مواد غذایی کافی و متنوع را ندارند. کاهش فرصتهای کاری برای کارگران روزمزد و پایین بودن درآمدها، بسیاری از خانوادهها را مجبور کرده است مصرف غذایی خود را کاهش دهند و حتی به رژیمهایی مانند «نان و چای» روی بیاورند.
بازگشت شمار زیادی از مهاجران افغان از کشورهای همسایه نیز فشار بر بازار کار را افزایش داده و رقابت برای فرصتهای محدود شغلی را تشدید کرده است.
همزمان، افزایش هزینه انرژی، اختلال در مسیرهای ترانزیتی و بستهشدن یا محدودشدن برخی مرزها، هزینه انتقال کالا و کمکهای بشردوستانه به افغانستان را افزایش داده است. افزایش مالیات و هزینههای اقتصادی نیز به فشار بر کسبوکارهای کوچک و کارگران بخش غیررسمی افزوده است.
تداوم این وضعیت، برخی شهروندان را برای یافتن کار و درآمد به مهاجرتهای پرخطر سوق داده است. گزارشها درباره ناپدیدشدن و جانباختن شماری از مهاجران در مسیرهای قاچاق دشت نیمروز، نمونهای از پیامدهای این بحران اقتصادی است.
کارشناسان تأکید دارند که کمکهای بشردوستانه برای جلوگیری از گسترش گرسنگی ضروری است، اما حل پایدار بحران امنیت غذایی افغانستان به ایجاد اشتغال، تقویت اقتصاد داخلی، افزایش قدرت خرید خانوارها و فراهمکردن زمینههای معیشت پایدار نیاز دارد.
- بحران افغانستان اکنون بیش از آنکه بحران کمبود غذا باشد، بحران دسترسی به غذا و قدرت خرید است؛ بحرانی که آثار آن بر سفره، بازار کار و تصمیمهای مهاجرتی میلیونها شهروند دیده میشود.
