گزارش: ح.س.ر
افغانستان سال‌هاست با جنگ، ناامنی و پیامدهای سنگین درگیری‌های مسلحانه دست‌وپنجه نرم می‌کند. دهه‌ها جنگ، میلیون‌ها شهروند افغانستان را قربانی کرده و بخش بزرگی از زیربناهای اقتصادی و اجتماعی کشور را نیز آسیب‌پذیر ساخته است.
با وجود پایان بخش بزرگی از جنگ‌های گسترده در سال‌های اخیر، مسئله صلح در افغانستان همچنان تنها به نبود درگیری مسلحانه محدود نمی‌شود. دسترسی به عدالت، حفظ حقوق شهروندی، مشارکت اجتماعی و سیاسی، امنیت پایدار، آموزش و کار و ایجاد زمینه برای زندگی با کرامت، از موضوعاتی است که در بحث صلح پایدار افغانستان اهمیت دارد.
صلح پایدار زمانی شکل می‌گیرد که مردم بتوانند بدون ترس از خشونت، تبعیض و بی‌ثباتی، زندگی و آینده خود را بسازند. تجربه افغانستان نشان داده است که پایان یک مرحله از جنگ، به‌تنهایی به معنای پایان همه مشکلات نیست؛ بلکه رسیدگی به پیامدهای جنگ، حمایت از قربانیان و ایجاد اعتماد میان بخش‌های مختلف جامعه نیز بخش مهمی از روند صلح است.
در چنین شرایطی، بسیاری از شهروندان افغانستان همچنان خواهان آینده‌ای هستند که در آن اختلافات از راه گفت‌وگو حل شود و حقوق اساسی مردم مورد احترام قرار گیرد. جامعه‌ای که در آن کودکان بتوانند با امنیت به مکتب بروند، جوانان فرصت کار داشته باشند و خانواده‌ها بدون ترس از خشونت برای آینده خود برنامه‌ریزی کنند.
صلح همچنین تنها مسئولیت حکومت‌ها و گروه‌های سیاسی نیست؛ بلکه جامعه مدنی، رسانه‌ها، نهادهای آموزشی، علما، بزرگان قومی، زنان و جوانان نیز می‌توانند در ایجاد فرهنگ گفت‌وگو، مدارا و پذیرش تفاوت‌ها نقش داشته باشند.
افغانستان برای رسیدن به صلح پایدار، علاوه بر توقف خشونت، به اعتمادسازی، عدالت، مشارکت فراگیر و توجه به نیازهای میلیون‌ها شهروند خود نیاز دارد؛ زیرا صلح زمانی ماندگار می‌شود که مردم آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
هر سال ۲۱ سپتامبر به عنوان روز جهانی صلح گرامی داشته می‌شود. این روز از سوی سازمان ملل متحد به منظور تقویت آرمان صلح در میان ملت‌ها و تأکید بر پایان خشونت و درگیری‌ها نام‌گذاری شده است.
روز جهانی صلح فرصتی است تا بار دیگر به ارزش گفت‌وگو، همزیستی مسالمت‌آمیز و احترام به کرامت انسانی توجه شود؛ ارزش‌هایی که برای مردم افغانستان، پس از دهه‌ها تجربه جنگ و خشونت، اهمیت ویژه‌ای دارد.
صلح برای افغانستان تنها یک واژه نیست؛ آرزوی نسلی است که می‌خواهد آینده را نه در سایه جنگ، بلکه در فضای امنیت، آزادی، آموزش و زندگی با کرامت بسازد.
