گزارش: سامعه علمیار
هفت جنبش و نهاد مدنی افغانستان، همزمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، با انتشار قطعنامهای، خواستار پایان محدودیتها، سرکوب و تبعیض، حمایت از زنان و فعالان در معرض خطر و جلوگیری از اخراج اجباری پناهجویان افغانستان شدند.
این نهادها در قطعنامهای به مناسبت ۱۵ آگست، این روز را «روز سیاه افغانستان» خوانده و حاکمیت پنجساله طالبان را با «سرکوب، تبعیض و نقض حقوق بشر» همراه دانستهاند.
امضاکنندگان مدعی شدهاند که پس از بازگشت طالبان، مواردی از کشتارهای هدفمند، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری و زندانهای غیرقانونی رخ داده است. آنان خواستار بررسی این موارد و پاسخگویی عاملان شدهاند.
محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران نیز بخش عمده این قطعنامه را تشکیل میدهد. امضاکنندگان گفتهاند میلیونها زن و دختر از آموزش، کار و حضور اجتماعی محروم شدهاند و این وضعیت را «آپارتاید جنسیتی» دانستهاند.
آنان از جامعه جهانی و سازمان ملل خواستهاند آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به عنوان یک جنایت در حقوق بینالملل به رسمیت بشناسند و عاملان آن را پاسخگو کنند.
در بخش دیگری از قطعنامه، وضعیت آزادی بیان و رسانهها مورد انتقاد قرار گرفته است. برگزارکنندگان مدعی شدهاند خبرنگاران، فعالان مدنی و معترضان با تهدید، بازداشت و شکنجه مواجهاند و فعالیتهای مدنی بهشدت محدود شده است.
این نهادها همچنین از سازمان ملل، دولتها و نهادهای بینالمللی خواستهاند سیاست «سکوت، مماشات و تعامل بینتیجه» با طالبان را پایان دهند و اقدامات عملی برای حمایت از مردم افغانستان روی دست گیرند.
آنان همچنین خواستار جلوگیری از اخراج اجباری پناهجویان افغانستان و حمایت عملی از زنان معترض، خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر و سایر فعالان در معرض خطر شدهاند.
این قطعنامه از سوی «شبکه حرکت زنان»، «جنبش زنان عدالتخواه»، «جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان»، «جنبش زنان پنجره امید»، «جنبش راه آزادی زنان افغانستان»، «سازمان اجتماعی روزنه امید» و «کانون آزادی افغانستان» صادر شده است.
امضاکنندگان تأکید کردهاند که مبارزه برای آزادی، عدالت و برابری ادامه خواهد یافت.
