تحلیل “احمد علی محمدی”
آنچه در غرب کابل رخ داده، صرفاً یک انفجار در یک مرکز آموزشی نیست؛ حمله یا انفجار در محیط آموزشی، حمله به آینده یک جامعه است. کودکی که با کتاب و قلم وارد مکتب میشود، نباید با ترس از انفجار، گلوله و مرگ روبهرو شود.
اهمیت این حادثه زمانی بیشتر میشود که آن را در بستر چند سال گذشته افغانستان ببینیم. غرب کابل و بهویژه مناطق عمدتاً هزارهنشین، پیش از این نیز شاهد حملات مرگبار علیه دانشآموزان و مراکز آموزشی بودهاند. حمله سال ۲۰۲۱ به مکتب سیدالشهدا نمونهای بسیار دردناک از همین الگو بود. گزارشهای اخیر نیز از تداوم حملات هدفمند علیه هزارهها و شیعیان در مکانهایی مانند مکاتب، مساجد و مسیرهای عمومی سخن میگویند.
افغانستان اینترنشنال +۱
اما مسئله فقط عامل انفجار نیست؛ مسئله بزرگتر، امنیت و مسئولیت حکومت است.
اگر حکومت نتواند یک مکتب را از حمله محافظت کند، خانوادهها چگونه باید به آینده فرزندانشان اعتماد کنند؟ امنیت فقط جلوگیری از جنگ در جادهها نیست؛ امنیت یعنی یک مادر بتواند صبح فرزندش را به مکتب بفرستد و مطمئن باشد که کودک او سالم به خانه بازمیگردد.
از سوی دیگر، واکنش پس از حادثه نیز اهمیت دارد. گزارش شده که طالبان پس از انفجار، مدیر مکتب، یک معلم و پدر دو دانشآموز را بازداشت کردهاند، در حالی که درباره علت این بازداشتها توضیح روشنی ارائه نشده است.
این موضوع یک پرسش جدی ایجاد میکند: آیا اولویت باید کشف حقیقت و شناسایی عاملان اصلی باشد یا برخورد با مسئولان و خانوادههای قربانیان؟
افغانستان اینترنشنال
از نگاه سیاسی، این حوادث یک پیام خطرناک برای جامعه افغانستان دارد:
اگر ترس از مکتب بیشتر از امید به مکتب شود، تروریسم و افراطگرایی بدون آنکه حتی یک کلاس را تعطیل کنند، به هدف خود نزدیک شدهاند.
زیرا هدف خشونت تنها گرفتن جان انسانها نیست؛ گاهی هدف، ایجاد چنان ترسی است که خانوادهها خودشان فرزندانشان را از آموزش محروم کنند.
این مسئله برای دختران افغانستان حساستر است. دختران بالاتر از صنف ششم همچنان از آموزش رسمی محروماند و در چنین شرایطی، ناامنی در مراکز آموزشی موجود نیز میتواند همان اندک فضای آموزشی باقیمانده را تهدید کند. سازمان ملل نیز تأکید کرده که نظام آموزشی افغانستان با فشارهای جدی روبهرو است. AP News
ج.ب
این کودکان نباید قربانی اختلافات قومی، مذهبی، سیاسی یا امنیتی شوند.
مکتب باید امنترین مکان شهر باشد، نه یکی از ناامنترین مکانها.
افغانستان زمانی از چرخه خشونت بیرون خواهد آمد که «کودک» دیگر بهعنوان عضو یک قوم، مذهب یا منطقه دیده نشود؛ بلکه بهعنوان صاحب آینده افغانستان دیده شود.
و شاید مهمترین پرسش امروز همین باشد:
اگر افغانستان آینده کودکانش را نتواند در برابر خشونت حفظ کند، از چه آیندهای سخن میگوییم؟
